Umowa zlecenie 2026 - podatki, ZUS i ile dostaniesz na rękę
Krótka odpowiedź: z 5 000 zł brutto na umowie zleceniu dostajesz ok. 3 612 zł netto w 2026 roku. To 72,2% kwoty brutto. ZUS pochłania 11,26%, składka zdrowotna 9%, podatek PIT 12% z dochodu po kosztach. Poniżej ok. 8 500 zł brutto UoP daje wyższe netto - powyżej tej kwoty zlecenie jest nieznacznie korzystniejsze.
Czym jest umowa zlecenie?
Umowa zlecenie to umowa cywilnoprawna regulowana przez Kodeks cywilny (art. 734-751), nie przez Kodeks pracy. Zleceniobiorca zobowiązuje się do starannego wykonania czynności, a nie do osiągnięcia konkretnego efektu. To kluczowa różnica w stosunku do umowy o dzieło.
Umowy zlecenie powszechnie stosuje się w gastronomii, handlu, edukacji, marketingu, obsłudze klienta i IT. Przy wynagrodzeniu co najmniej minimalnym zleceniodawca ma obowiązek odprowadzać składki ZUS - nie może traktować zleceniobiorcy jak pracownika bez żadnych kosztów dodatkowych.
W 2026 roku minimalna stawka godzinowa na umowie zleceniu wynosi 31,40 zł brutto. Poniżej tej kwoty umowa jest niezgodna z prawem, nawet jeśli zleceniobiorca się zgadza.
Składki ZUS na umowie zleceniu w 2026 - kiedy są obowiązkowe?
Obowiązek opłacania składek ZUS zależy od Twojej sytuacji:
| Sytuacja zleceniobiorcy | Emerytalna + Rentowa | Chorobowa | Zdrowotna |
|---|---|---|---|
| Jedyne zatrudnienie | Obowiązkowe (11,26%) | Dobrowolne (2,45%) | Obowiązkowa (9%) |
| Zlecenie + etat z ZUS | Nieobowiązkowe | Dobrowolne | Obowiązkowa (9%) |
| Student do 26. roku życia | Nieobowiązkowe | Nieobowiązkowe | Nieobowiązkowa* |
| Przedsiębiorca (JDG) ze zleceniem | Nieobowiązkowe | Dobrowolne | Obowiązkowa (9%) |
* Studenci do 26. roku życia są objęci ubezpieczeniem zdrowotnym rodziców lub szkoły i nie podlegają składce zdrowotnej od zlecenia.
Składki społeczne to: emerytalna (9,76%), rentowa (1,5%) - razem 11,26% od brutto. Chorobowe (2,45%) jest dobrowolne - warto je opłacać, żeby mieć prawo do L4, ale wymaga 90-dniowego okresu wyczekiwania od pierwszego opłacenia.
Podatek dochodowy na zleceniu - jak to działa?
Na umowie zleceniu obowiązuje skala podatkowa 12%/32%. Kluczowa różnica w stosunku do UoP:
- 20% koszty uzyskania przychodu - zamiast stałych 250 zł (UoP). Na zleceniu KUP to 20% z kwoty po potrąceniu ZUS. Przy 5 000 zł brutto i ZUS 563 zł, KUP wynosi 20% x 4 437 = 887 zł, czyli ponad 3,5 raza więcej niż na UoP.
- Brak kwoty wolnej od podatku - na UoP pracodawca automatycznie odejmuje 300 zł od zaliczki PIT co miesiąc (1/12 z 3 600 zł rocznej kwoty zmniejszającej). Na zleceniu tej ulgi nie ma - chyba że sam złożysz PIT-2 u zleceniodawcy (możliwe od 2023 roku).
Te dwa efekty częściowo się kompensują: wyższe KUP obniżają podatek, ale brak kwoty wolnej go podnosi. Przy niskich zarobkach brak kwoty wolnej dominuje (UoP korzystniejszy), przy wysokich zarobkach dominują 20% KUP (zlecenie korzystniejsze).
Uwaga: jeśli złożysz PIT-2 u zleceniodawcy, możesz skorzystać z kwoty wolnej także na zleceniu. W kalkulatorze poniżej jest to uwzględniane automatycznie dla zaznaczonego zlecenia.
Ile dostaniesz na rękę? Tabela brutto-netto 2026 (umowa zlecenie)
Poniższe wyliczenia zakładają zlecenie ze składkami ZUS (jedyne zatrudnienie), bez chorobowego, bez PIT-2. Wartości wyliczone stawkami 2026.
| Brutto | ZUS (11,26%) | Zdrowotna | PIT | Netto | % netto |
|---|---|---|---|---|---|
| 3 500 zł | 394 zł | 280 zł | 298 zł | 2 528 zł | 72,2% |
| 4 000 zł | 450 zł | 319 zł | 341 zł | 2 889 zł | 72,2% |
| 4 806 zł (minimum) | 541 zł | 384 zł | 409 zł | 3 472 zł | 72,2% |
| 5 000 zł | 563 zł | 399 zł | 426 zł | 3 612 zł | 72,2% |
| 6 000 zł | 676 zł | 479 zł | 511 zł | 4 334 zł | 72,2% |
| 8 000 zł | 901 zł | 639 zł | 681 zł | 5 779 zł | 72,2% |
| 10 000 zł | 1 126 zł | 799 zł | 852 zł | 7 223 zł | 72,2% |
| 12 000 zł | 1 351 zł | 958 zł | 1 022 zł | 8 668 zł | 72,2% |
Źródło: obliczenia własne na podstawie stawek ZUS i PIT 2026. Stawki: emerytalna 9,76%, rentowa 1,5%, zdrowotna 9%, PIT 12%, KUP 20%. Bez PPK, bez chorobowego.
Charakterystyczna cecha zlecenia: netto stanowi stale ok. 72,2% brutto niezależnie od kwoty (w przedziale 3 500-12 000 zł, przed progiem podatkowym 120 000 zł rocznie). Wynika to z tego, że KUP (20%) skaluje się proporcjonalnie z zarobkiem, co stabilizuje efektywne obciążenie podatkowe.
Kalkulator umowy zlecenia - wpisz kwotę brutto i sprawdź swoje netto:
Raport Pro
Profesjonalny raport do negocjacji z pracodawcą
- ✓ Porównanie wszystkich typów umów dla Twojej kwoty
- ✓ Rekomendacja najkorzystniejszej formy zatrudnienia
Podział wynagrodzenia
Twój 8-godzinny dzień pracy
Jak wypadasz?
Top 73%Zarabiasz więcej niż 27% Polaków (dane GUS)
Umowa zlecenie vs umowa o pracę - co daje wyższe netto?
Porównanie zakłada tę samą kwotę brutto. Na UoP uwzględniono kwotę wolną od podatku (300 zł miesięcznie). Na zleceniu bez złożonego PIT-2.
| Brutto | Netto UoP | Netto Zlecenie | Różnica |
|---|---|---|---|
| 5 000 zł | 3 738 zł | 3 612 zł | UoP lepiej o 126 zł |
| 6 000 zł | 4 461 zł | 4 334 zł | UoP lepiej o 127 zł |
| 8 000 zł | 5 784 zł | 5 779 zł | Prawie równo |
| 9 000 zł | 6 465 zł | 6 501 zł | Zlecenie lepiej o 36 zł |
| 10 000 zł | 7 147 zł | 7 223 zł | Zlecenie lepiej o 76 zł |
| 12 000 zł | 8 510 zł | 8 668 zł | Zlecenie lepiej o 158 zł |
Punkt przełomu wypada ok. 8 000-8 500 zł brutto. Przy niższych zarobkach UoP daje wyższe netto, bo kwota wolna (300 zł) dominuje nad 20% KUP na zleceniu. Przy wyższych zarobkach proporcjonalne KUP obniżają podatek bardziej niż stała kwota wolna.
Ważne: te liczby mówią tylko o netto. Nie uwzględniają wartości: 26 dni płatnego urlopu rocznie, L4 (100% wynagrodzenia od pracodawcy przez pierwsze 33 dni), trzynastki, odprawy, okresu wypowiedzenia. W przeliczeniu na realny koszt roku pracy UoP jest droższy dla pracodawcy o ok. 20%, ale tańszy dla pracownika z perspektywy ryzyka zawodowego.
Umowa zlecenie dla studenta - ile dostaniesz na rękę?
Studenci do 26. roku życia mają wyjątkowo korzystną sytuację na zleceniu, bo kumulują dwie ulgi:
- Brak ZUS - student jest objęty ubezpieczeniem uczelni lub rodziców, więc zleceniodawca nie odprowadza składek emerytalnej ani rentowej.
- Zerowy PIT dla młodych - przychody do 85 528 zł rocznie (ok. 7 127 zł brutto miesięcznie) nie podlegają podatkowi dochodowemu.
W efekcie od zlecenia potrącana jest tylko składka zdrowotna (9% brutto). Netto wynosi ok. 91% kwoty brutto.
| Brutto | Netto student | Netto standardowe | Przewaga studenta |
|---|---|---|---|
| 3 500 zł | 3 185 zł | 2 528 zł | +657 zł |
| 5 000 zł | 4 550 zł | 3 612 zł | +938 zł |
| 7 000 zł | 6 370 zł | 5 056 zł | +1 314 zł |
Netto studenta = brutto - zdrowotna (9%). Dotyczy studentów poniżej 26. roku życia, wpisanych na listę studentów dziennych lub zaocznych. Po ukończeniu 26 lat lub po skreśleniu z listy studentów obie ulgi wygasają.
Minimalna stawka godzinowa na zleceniu w 2026
Od 1 stycznia 2026 roku minimalna stawka godzinowa dla umów zlecenia wynosi 31,40 zł brutto za godzinę. Obowiązuje wszystkich zleceniobiorców - niezależnie od wieku, branży i formy rozliczenia.
Zleceniodawca musi ewidencjonować czas pracy zleceniobiorcy i archiwizować te dane przez 3 lata. Brak ewidencji lub wypłata poniżej minimum to wykroczenie zagrożone karą grzywny (od PIP do 30 000 zł).
| Godzin miesięcznie | Min. brutto (31,40 zł/h) | Min. netto (standardowe) |
|---|---|---|
| 80 h (pół etatu) | 2 512 zł | 1 813 zł |
| 120 h | 3 768 zł | 2 720 zł |
| 160 h (pełen miesiąc) | 5 024 zł | 3 627 zł |
Jak obliczyć netto z brutto na zleceniu? Krok po kroku
Przykład dla 8 000 zł brutto (standardowe zlecenie, ze ZUS, bez chorobowego):
- ZUS: 8 000 x 11,26% = 900,80 zł (emerytalna 9,76% + rentowa 1,5%)
- Podstawa zdrowotnej: 8 000 - 900,80 = 7 099,20 zł
- Zdrowotna: 7 099,20 x 9% = 638,93 zł
- KUP (20%): 7 099,20 x 20% = 1 419,84 zł
- Dochód do opodatkowania: 7 099,20 - 1 419,84 = 5 679,36, zaokrąglone do 5 679 zł
- PIT (12%): 5 679 x 12% = 681,48, zaokrąglone do 681 zł
- Netto: 8 000 - 900,80 - 638,93 - 681 = 5 779 zł
Te same obliczenia wykonuje kalkulator powyżej - wystarczy wpisać kwotę brutto i wybrać "Zlecenie".
Urlop i L4 na umowie zleceniu
Urlop: umowa zlecenie nie gwarantuje urlopu wypoczynkowego. Jeśli zleceniodawca zgadza się na przerwy, to kwestia indywidualnego uzgodnienia - nie prawa. W trakcie urlopu nie przysługuje żadne wynagrodzenie, chyba że umowa inaczej stanowi.
L4 (zasiłek chorobowy): przysługuje tylko po dobrowolnym przystąpieniu do ubezpieczenia chorobowego i po upływie 90 dni wyczekiwania. Zasiłek wynosi ok. 80% podstawy wymiaru (lub 100% w razie hospitalizacji i przy ciąży). Podstawę oblicza się jako średnią z 12 ostatnich miesięcy. Przy zarobkach 8 000 zł brutto zasiłek to ok. 145 zł dziennie.
Ważna różnica: na UoP pierwsze 33 dni choroby w roku opłaca pracodawca (100% wynagrodzenia). Na zleceniu z dobrowolnym chorobowym - ZUS płaci od pierwszego dnia, ale tylko 80%. Jeśli nie opłacasz chorobowego, nie masz żadnej ochrony.
Zlecenie a umowa o dzieło - co wybrać?
Jeśli wynik Twojej pracy to konkretny produkt (artykuł, projekt, oprogramowanie, tłumaczenie), umowa o dzieło może być korzystniejsza podatkowo, bo:
- KUP wynosi 20% (lub 50% przy prawach autorskich) - podobnie jak zlecenie
- Brak obowiązkowych składek ZUS i zdrowotnej (dzieło nie podlega ubezpieczeniom)
- Przy 50% KUP (prawa autorskie) i 5 000 zł brutto netto wynosi ok. 4 400 zł (zamiast 3 612 zł na zleceniu)
Uwaga: ZUS aktywnie weryfikuje umowy o dzieło. Jeśli praca spełnia cechy zlecenia (powtarzalna, brak samodzielnego efektu), ZUS może przekwalifikować umowę i nakazać zapłatę składek z odsetkami. Sprawdź różnicę na kalkulatorze brutto-netto - zakładka "O dzieło".
Popularne kwoty na zleceniu - sprawdź swoje netto
Często zadawane pytania
Czy umowa zlecenie wlicza się do stażu pracy?
Tak, czas pracy na umowie zleceniu wlicza się do stażu pracy przy ustalaniu wymiaru urlopu na przyszłym etacie oraz uprawnień pracowniczych. Nie wlicza się jednak do okresu wypowiedzenia na przyszłej UoP.
Czy zleceniodawca może nie odprowadzać ZUS?
Zleceniodawca może nie odprowadzać składek ZUS tylko jeśli zleceniobiorca wykaże, że ma już pełny ZUS z innego tytułu (np. etatu z minimalnym wynagrodzeniem). W pozostałych przypadkach brak odprowadzania ZUS to naruszenie prawa.
Jak rozliczyć się z PIT na zleceniu?
Zleceniodawca pobiera zaliczki PIT miesięcznie i wystawia PIT-11 do końca lutego następnego roku. Na jego podstawie rozliczasz roczny PIT-37 (lub PIT-36 przy większej liczbie źródeł dochodu). Termin: do 30 kwietnia. Jeśli masz nadpłatę, urząd skarbowy zwraca ją w ciągu 45 dni.
Czy można mieć kilka zleceń jednocześnie?
Tak. Możesz mieć dowolną liczbę zleceń jednocześnie. ZUS społeczny (emerytalną + rentową) odprowadza zleceniodawca z umowy podpisanej pierwszej lub z tej, w której osiągasz minimalne wynagrodzenie. Zdrowotna jest odprowadzana od każdego zlecenia osobno.